Seçmede Partnerle Uyum Okuması Nedir

İlk seçmeden birkaç gün sonra telefonuna gelen mesajda yeni bir ifade vardır: “Partnerle okuma için tekrar bekliyoruz.” Çoğu oyuncu bu noktada hem sevinir hem tedirgin olur, çünkü artık tek başına değil, başka biriyle birlikte değerlendirilecektir. Uyum okuması seçme sürecinin bu aşamasını, yıllardır cast odalarında masanın öbür tarafında oturan birine sorduk. Adının yazılmamasını istedi, aşağıdaki cevaplar onun. Konuşmayı somut tutmak için birlikte bir örnek de kurduk: Deniz adında, otuzlu yaşlarının başında bir oyuncu ve onunla okumaya çağrılan Selin. İkisi de bu yazı için uydurulmuş karakterler. Yaşadıkları ise odada sık görülen şeyler.

Uyum okuması seçme sürecinde ne işe yarıyor?

En baştan alalım. Uyum okuması nedir?

Bir rol için son aşamaya kalmış oyuncuyu, karşısında oynayacak karakterin adayıyla ya da o rolü zaten almış oyuncuyla aynı sahnede okutmaktır. Sahne genelde kısa olur, iki üç sayfa. Biz o sırada oyunculara tek tek değil, ikisinin arasında oluşan şeye bakarız.

Tek başına okuduğunda iyi olduğunu zaten gördünüz. Neden yetmiyor?

Çünkü izleyici o oyuncuyu hiçbir zaman tek başına izlemeyecek. Bir dizide iki kardeş, bir çift ya da iki rakip yüzlerce sahneyi birlikte taşır. Kâğıt üstünde mükemmel iki oyuncu yan yana geldiğinde birbirini söndürebilir. Ya da tam tersi, tek başına sıradan görünen biri doğru partnerin karşısında açılır. Bunu ancak yan yana görünce anlarsın.

Her seçmede yapılıyor mu?

Hayır. Daha çok ana karakterler ve aralarında güçlü bir ilişki olan roller için, genellikle son turlarda yapılır. Küçük roller için çoğu zaman gerek duyulmaz.

Deniz'e davet geldi, şimdi ne yapacak?

Deniz bir aile dizisinde ağabey rolü için ilk seçmeyi geçti ve uyum okumasına çağrıldı. Hazırlığa nereden başlamalı?

Önce sahneyi defalarca okusun, ama yalnız kendi replikleri için değil. Kardeşinin cümlelerini de en az kendi cümleleri kadar iyi bilmeli. Uyum okumasında oyunun yarısı dinlemekten oluşur. Neye tepki vereceğini bilmeyen biri tepki veremez. Bir de bu iki kardeşin geçmişini kafasında kursun: En son ne zaman kavga etmişler, kim kimi korur, kim kime kırgın?

Partnerinin kim olduğunu sorabilir mi?

Sorabilir, sormak ayıp değil. Bazen isim verilir, bazen verilmez. Bazen de aynı gün birden fazla adayla okuyacaktır. Bilmek hazırlığını çok değiştirmemeli. Deniz'in çalışması, karşısında kim olursa olsun işleyecek kadar esnek olmalı.

Selin'le önceden buluşup sahneyi çalışsalar daha mı iyi olur?

Ekip izin veriyorsa ve ikisi de istiyorsa kısa bir tanışma iyi gelir. Ama sahneyi baştan sona oynayıp sabitlemek risklidir. Odada yönetmen yeni bir yön verdiğinde, prova edilmiş bir versiyona kilitlenmiş iki kişi oraya kolay gidemez. Deniz'e şunu söylerdim: Selin'le bir çay iç, sesini duy, sahneyi oynama.

Masanın öbür tarafından ne görünüyor?

Uyumu nasıl ölçüyorsunuz? Kulağa çok soyut geliyor.

Somut şeylere bakıyoruz. İlki dinleme. Selin konuşurken Deniz'in yüzünde ne oluyor? Kendi sırasını mı bekliyor, yoksa duyduğu şey onu etkiliyor mu? İkincisi ritim. Birbirlerinin cümlesine ne kadar sürede, hangi hızda karşılık veriyorlar? İyi partnerler birbirinin nefesine göre konuşmaya başlar. Üçüncüsü kontrast. İki kardeş aynı enerjiyle oynarsa sahne düzleşir. Biri sakin, öbürü hareketliyse ilişki görünür hale gelir. Bir de yan yana nasıl durdukları, bir aile gibi okunup okunmadıkları var. Ama bu oyuncunun elinde olan bir şey değil, oyuncu bunu dert etmemeli.

Ya Deniz, Selin'den çok daha deneyimliyse?

O zaman sahneyi kendine çekmemesi gerekir. Deneyimli bir oyuncunun odada yapabileceği en iyi şey karşısındakini rahatlatmaktır: göz teması, sabır, onun ritmine alan açmak. Biz bunu çok net görürüz ve not alırız. Bir sette uzun süre birlikte çalışılacak birini seçiyoruz. Cömertlik de oyunculuğun bir parçası.

Kimya kurulmazsa ne oluyor?

Bazen kurulmuyor ve bu çoğu zaman kimsenin suçu değil. İki iyi oyuncu yan yana geldiğinde bir şey eksik kalabiliyor. O zaman başka bir eşleşme deneriz. Deniz aynı gün üç farklı adayla okuyabilir ve her birinde başka bir Deniz görürüz.

Örnek vakada odada neler oldu?

Diyelim ki Deniz ve Selin okumaya başladı. Deniz sesini fazla yükseltti, sahne bir kavgaya döndü. Yönetmen durdurdu. Şimdi ne olmalı?

Yönetmen büyük ihtimalle yeni bir şey isteyecek. Örneğin şöyle: “Aynı kavgayı gece yarısı, annenizi uyandırmamak için fısıldayarak yapın.” Deniz bu notu bir eleştiri gibi değil, bir davet gibi almalı. İkinci denemede ses düşer, iki oyuncu birbirine yaklaşmak zorunda kalır ve sahne çoğu zaman o anda açılır. Selin'in gergin bir kahkaha atması, Deniz'in ona susması için işaret etmesi gibi senaryoda olmayan küçük şeyler doğar. Biz en çok bu anları izleriz.

Yönetmenin not vermesi iyiye mi işaret?

Genelde ilgilenildiğini gösterir ama hiçbir şeyin sözü değildir. Not verilmesi, senin yön alıp alamadığına bakıldığını gösterir. Not verilmemesi de kötü demek değildir. Bazen görmek istediğimizi zaten görmüşüzdür.

Deniz bir yerde repliğini unuttu, Selin onu toparladı. Bu Deniz'in aleyhine mi?

Tek başına değil. Nasıl toparladıklarına bakarız. Deniz panikleyip sahneyi bırakırsa bu bir şey söyler. Selin'in uzattığı ipi yakalayıp karakterde kalarak devam ederse bambaşka bir şey söyler. Hatta ikincisi, birlikte çalışabildiklerini gösteren güzel bir an olabilir.

Sık yapılan hatalar ve odadan sonrası

Uyum okuması seçme aşamasında en sık gördüğünüz hata ne?

Partneri bir duvar gibi kullanmak. Kendi repliği gelene kadar kâğıda bakan, karşısındakinin cümlesini dinlemeyen oyuncular var. Bir de partnerin oyununu düzeltmeye kalkanlar var. Okuma arasında “Sen bunu şöyle söylesen” demek odadaki herkesi rahatsız eder, yön vermek yönetmenin işi. Odaya rekabetle girmek de işe yaramıyor. Karşındaki kişi senin rakibin değil, o anki sahne ortağın.

Okuma bittikten sonra ne olacak?

Bu kısım oyuncular için genelde en zorudur. Karar bazen birkaç gün, bazen haftalar sürer ve çoğu zaman ajans üzerinden haber gelir. Deniz'in hikâyesinin sonunu da bu yüzden yazmıyoruz. Sonuç ne olursa olsun, o odada iyi bir partner olduğunu göstermiş olması akılda kalır. Ekipler o hatırayı bir sonraki işe de taşır.

Odadan çıkarken son bir tavsiyeniz var mı?

Partnerine teşekkür et. Gerçekten, yüzüne bakarak. Bu küçük şeyi odadaki herkes görür. Çıkınca da hemen kendini sorguya çekme. Sahneyi kafanda yüz kez yeniden oynamak sana bir şey kazandırmaz, bir sonraki çağrıya hazırlanmak kazandırır.

Bu konuyla ilgili şu yazılara da göz atabilirsiniz: Oyunculuk Seçmeleri.

Kendinizi oyuncu olarak tanıtmak isterseniz başvuru formunu doldurabilirsiniz.